Thách Thức Cho Ô Tô Trung Quốc Trong Cuộc Đua Với Nhật Bản Và Hàn Quốc

Kỷ Lục Khiếu Nại Trong Quý 2

Vào ngày 6/7/2026, nền tảng tiếp nhận khiếu nại chất lượng xe Chezhiwang đã công bố báo cáo phân tích về quý 2. Trong khoảng thời gian này, nền tảng ghi nhận 78.103 khiếu nại hợp lệ, tăng 58.3% so với quý trước và 83.4% so với cùng kỳ năm trước. Đây là số liệu cao nhất kể từ khi nền tảng này đi vào hoạt động. Tổng cộng trong nửa đầu năm, con số này đã vượt quá 120.000 khiếu nại, với riêng tháng 6 đã ghi nhận tới 30.561 khiếu nại.

Cơ cấu của các khiếu nại cho thấy rõ vấn đề chủ yếu nằm ở đâu. Nhóm sự cố liên quan đến pin động lực lần đầu tiên lọt vào danh sách 20 hạng mục bị khiếu nại nhiều nhất, đứng ở vị trí thứ 6. Trong khi đó, lỗi nâng cấp hệ thống qua mạng được xác định là lỗi dịch vụ đứng đầu. Ngoài ra, nhóm khiếu nại liên quan đến việc không đúng như quảng cáo chủ yếu gắn liền với hệ thống hỗ trợ lái.

Cả ba nhóm vấn đề này đều thuộc về công nghệ mới, chính là những kết quả mà các hãng xe Trung Quốc sử dụng để so sánh với các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc.

Đặc Điểm Về Khiếu Nại Pin

Sự gia tăng trong nhóm khiếu nại liên quan đến pin chủ yếu xuất phát từ các mẫu xe của GAC Aion. Từ đầu năm 2026, nhiều xe kinh doanh vận tải sử dụng loại pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã gặp phải các sự cố nghiêm trọng như phồng cell, rò rỉ dung dịch điện phân và giảm điện trở cách điện, thậm chí có xe bị mất điện đột ngột trong quá trình vận hành. Quá trình lăn bánh của các xe gặp lỗi thường dao động trong khoảng 150.000 đến 250.000 km.

Vào ngày 18/7, GAC Aion đã công bố thông cáo xin lỗi và quyết định kéo dài thời gian bảo hành pin cho các mẫu xe liên quan lên đến 8 năm hoặc 300.000 km, cùng với dịch vụ kiểm tra và sửa chữa miễn phí. Chỉ riêng trong khoảng thời gian từ 1 đến 18/7, nền tảng Chezhiwang đã ghi lại 182 khiếu nại liên quan đến pin từ một thương hiệu xe.

Đợt Triệu Hồi Tăng Đột Biến

Ngày 3/7/2026, nền tảng này cũng công bố bản tổng kết triệu hồi trong nửa đầu năm. Số lượng xe bị triệu hồi từ các thương hiệu nội địa Trung Quốc đã đạt con số 308.431 xe, tăng tới 681.2% so với cùng kỳ năm 2025.

Con số này không đến từ nhiều đợt triệu hồi nhỏ lẻ, mà chủ yếu đến từ NIO với đợt triệu hồi lớn 246.229 xe vì lỗi phần mềm gây ra tình trạng màn hình tối.

Đợt triệu hồi khác cũng cho thấy quy mô rõ ràng hơn. Ngày 24/7/2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc đã thông báo XPeng triệu hồi 33.473 xe X9 sản xuất từ tháng 8/2023 đến tháng 8/2025, bắt đầu thực hiện từ 28/8, do có vấn đề trong công nghệ sản xuất khiến cho giảm xóc khí phía trước bị mất độ kín và khả năng rò khí trong điều kiện thời tiết nóng ẩm. Tính đến tháng 6/2026, mẫu X9 mới chỉ vượt 60.000 xe bàn giao toàn cầu, nghĩa là đợt triệu hồi này đã bao phủ khoảng 60% tổng số lượng đã giao kể từ khi mẫu xe này ra mắt.

Trong nửa đầu năm, cơ quan quản lý đã phát 50 thông báo triệu hồi liên quan đến 26 thương hiệu, với tổng khoảng 1.65 triệu xe. Nhóm triệu hồi liên quan đến pin động lực cũng tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm trước.

Những Thay Đổi Để Đẩy Nhanh Ra Mắt Sản Phẩm

Báo chí Trung Quốc chỉ ra rằng nguyên nhân chủ yếu là do việc đẩy nhanh quá trình ra mắt xe. Chu kỳ nghiên cứu và phát triển của một mẫu xe đã giảm từ 36 tháng xuống chỉ còn 18 tháng. Một số nơi đã thu hẹp thời gian kiểm thử phần mềm từ 4 tháng xuống 2 tuần. Thời gian kiểm chứng độ tin cậy lâu dài của pin, vốn cần từ 18 đến 24 tháng, nay cũng chỉ còn 12 tháng hoặc ngắn hơn.

Một kỹ sư từng làm việc tại một hãng xe hàng đầu đã chia sẻ rằng việc cắt bỏ các bước kiểm thử cần thiết để tăng tốc độ ra mắt sản phẩm đã là điều mà nhiều người trong ngành đều biết. Ông cũng đã chứng kiến một phiên bản phần mềm có nguy cơ gây ra hiện tượng phanh trễ vẫn được cho phép ra thị trường, dẫn đến sự gia tăng tai nạn và cuối cùng ông đã từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó Tổng Giám Đốc cấp cao của Chezhiwang, đã mô tả rằng cách làm xe gấp rút là tập trung vào những phần nhìn thấy được và bỏ qua những phần không nhìn thấy, với các phần bị cắt giảm chủ yếu ở kết cấu, kiểm soát chất lượng và kiểm nghiệm, để cuối cùng người tiêu dùng phải gánh chịu.

Người đứng đầu Hội Kỹ thuật Ô tô Trung Quốc, ông Phó Vu Vũ, đã đặt câu hỏi về số lượng mẫu xe mới ra mắt mà thực sự đã tuân thủ đầy đủ quy trình phát triển hệ thống.

Sức Ép Tài Chính Đằng Sau

Sức ép tài chính cũng là một yếu tố lớn đứng sau những quyết định này. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, trong năm tháng đầu năm 2026, biên lợi nhuận toàn ngành ô tô tại nước này chỉ còn 3.4%, trong khi đó với sản xuất xe nguyên chiếc con số thậm chí chỉ là 1.5%. Một chiếc xe bán ra với giá 200.000 nhân dân tệ chỉ để lại cho nhà máy khoảng 3.000 nhân dân tệ.

Các Cơ Quan Quản Lý Bắt Đầu Vào Cuộc

Vào ngày 29/5/2026, cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc đã công bố thông báo về việc rà soát toàn diện nguy cơ an toàn của các xe năng lượng mới, yêu cầu tất cả các hãng xe cùng doanh nghiệp sản xuất pin tự kiểm tra toàn bộ dòng sản phẩm và báo cáo trước ngày 1/8/2026. Quy mô rà soát bao gồm năm mảng, trong đó lần đầu tiên an toàn của chức năng lái thông minh được đưa vào diện giám sát trọng điểm.

Ngày 17/7, bộ này đã có buổi làm việc với các hãng xe hàng đầu, yêu cầu họ phải tuân thủ nghiêm ngặt việc cạnh tranh công bằng và giữ vững chất lượng an toàn cũng như tính nhất quán trong sản xuất. Đoàn kiểm tra sau đó cũng đã tham gia làm việc trực tiếp với GAC Aion và XPeng.

Vào tháng 3/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã ban hành quy định mới về nâng cấp qua mạng, cấm việc nâng cấp ép buộc vô hình và các hoạt động khóa bớt tính năng sau khi bán. Tiêu chuẩn đầu tiên bắt buộc cho hệ thống hỗ trợ lái cấp L2 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Danh tiếng của xe Nhật Bản và xe Hàn Quốc đã được xây dựng dựa trên độ bền bỉ qua nhiều năm và hàng trăm nghìn kilômét, không phải chỉ dựa vào số tính năng trong thời điểm giao hàng. Những mẫu xe Trung Quốc gặp khiếu nại nhiều nhất trong nửa đầu năm nay đều liên quan đến pin, phần mềm và hệ thống hỗ trợ lái, tức những phần có thể bộc lộ vấn đề sau một thời gian vận hành đủ dài.

Các mẫu xe hiện đang được bán trên các thị trường đang phát triển, trong đó có Việt Nam, sẽ đối mặt với các vấn đề này trong vài năm tới.