Sản Lượng Ô Tô Thái Lan Đạt Mức Thấp Nhất Trong 5 Năm Qua: Những Nguyên Nhân Chính

Cuộc chiến giá thành không có hồi kết

Thị trường xe hơi Thái Lan đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt khi các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc xâm nhập và áp dụng chiến lược giá thấp để thu hút người tiêu dùng. Cụ thể, BYD đã thực hiện giảm giá tới 38% cho mẫu xe Seal và còn cam kết hoàn tiền cho khách hàng nếu giá giảm thêm. Tương tự, SAIC cũng không kém cạnh khi giảm giá xe MG4 đến 27%. Các mẫu xe khác từ các thương hiệu Trung Quốc khi ra mắt cũng được bán với mức giá khuyến mại hấp dẫn ngay từ đầu.

Trước đó, BYD đã hạ giá mỗi xe lên đến 340.000 baht, khiến Cơ quan Bảo vệ Người tiêu dùng Thái Lan phải vào cuộc điều tra sau khi nhận được khiếu nại từ những khách hàng đã mua xe trước đó. Một khách hàng đã chia sẻ rằng giá trị chiếc xe của mình đã giảm hơn 400.000 baht chỉ sau một thời gian ngắn.

Những người trong ngành kinh doanh ô tô tại Thái Lan cho biết rằng sự tăng trưởng doanh số vào cuối năm 2025 không phản ánh nhu cầu thật sự của thị trường, mà chủ yếu là nhằm giải phóng hàng tồn kho và đáp ứng các chỉ tiêu sản xuất. Nhiều đại lý thậm chí phải bán xe với mức lỗ hoặc hòa vốn để duy trì sản lượng. Trong khi đó, người tiêu dùng lại chần chừ không mua sắm vì lo ngại giá xe sẽ còn giảm thêm.

Giá trị xe cũ giảm mạnh, ngân hàng siết chặt cho vay

Giới chuyên gia cho rằng, sự giảm giá xe mới đang gây ra một loạt vấn đề, không chỉ giới hạn trong ngành ô tô. Cụ thể, theo ông Thee Permphongphan, Phó chủ tịch cấp cao của Mazda Sales Thái Lan, một chiếc xe mới trị giá 1 triệu baht có thể mất đến 200.000 baht giá trị chỉ trong một thời gian ngắn, làm cho giá trị của xe cũ còn cao hơn cả xe mới đang giảm giá.

Khi giá xe cũ suy giảm nhanh hơn quá trình trả nợ, tài sản đảm bảo cho khoản vay mua xe không còn đủ giá trị, buộc ngân hàng và các công ty tài chính phải siết chặt các điều kiện cho vay. Tình trạng nợ hộ gia đình tại Thái Lan đã vượt quá 90% GDP, dẫn đến việc tỷ lệ từ chối hồ sơ vay mua xe mới gia tăng đáng kể trong năm 2025 và kéo dài sang cả năm 2026. Đến cuối năm 2024, nhiều tổ chức tài chính đã từ chối tới 70% hồ sơ cho vay xe bán tải do số nợ xấu tăng cao.

Tình hình này còn ảnh hưởng đến cả những người không liên quan đến cuộc chiến giá xe, khiến họ gặp khó khăn khi muốn mua xe xăng thông thường, vì ngân hàng siết chặt toàn bộ danh mục tín dụng tiêu dùng.

Thông tin từ Nikkei Asia vào ngày 11/3/2026 cho biết rằng số lượng đại lý xe cũ tại Thái Lan ngày càng gia tăng tình trạng phá sản, do hộ gia đình vừa khó vay vừa khó trả, kéo giá trị xe cũ xuống thêm một lần nữa.

Ngành công nghiệp ô tô Thái Lan đạt đáy trong 5 năm

Theo thông báo từ Reuters vào ngày 25/5/2026, sản lượng ô tô Thái Lan trong tháng 4 đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm qua. Những nguyên nhân chính được chỉ ra là việc siết chặt tín dụng làm giảm nhu cầu nội địa, khoảng trống giữa xe xăng giảm và xe điện chưa đủ bù đắp, cũng như tốc độ phát triển sản xuất xe của các hãng Trung Quốc nhanh hơn khả năng chuyển đổi của các nhà máy địa phương.

Để có cái nhìn rõ hơn, ngành ô tô Thái Lan đã từng đạt đỉnh sản xuất 2,45 triệu xe vào năm 2013, nhưng dự báo sản lượng năm 2026 chỉ còn khoảng 1,5 triệu xe.

Doanh nghiệp nhỏ trong chuỗi cung ứng đứng trước nguy cơ lớn

Trong bản tin của Reuters, điểm đáng chú ý là sự ảnh hưởng đến những doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng ô tô tại Thái Lan, nơi đang phải đối mặt với nguy cơ phá sản rất cao nếu không nhận được sự hỗ trợ chuyển đổi từ nhà nước.

Một chiếc xe điện có ít chi tiết hơn so với xe xăng, và phần lớn các bộ phận giá trị cao như pin, mô tơ và hệ thống điều khiển đều được nhập khẩu từ Trung Quốc. Các nhà cung cấp nội địa từng cung cấp chi tiết cho động cơ đốt trong hiện không có đơn hàng thay thế.

Thái Lan đã mất tới 50 năm để xây dựng một hệ sinh thái phụ trợ vững mạnh, đủ để trở thành trung tâm xuất khẩu ô tô lớn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, hệ sinh thái này hiện không nằm trong kế hoạch sản xuất của bất kỳ hãng xe nước ngoài nào.

Rủi ro sau chương trình EV3.5

Chính sách EV3.5 của Thái Lan, có hiệu lực từ 2024 đến 2027, mang lại ưu đãi thuế và hỗ trợ cho các hãng xe đổi lại việc cam kết đầu tư vào nhà máy lắp ráp xe điện tại địa phương, với tỷ lệ sản xuất nội địa gia tăng theo từng năm. Tuy nhiên, những hãng không đạt yêu cầu sẽ phải hoàn trả các khoản hỗ trợ đã nhận.

Ông Suwat Supakandechakul, tân Chủ tịch Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô Thái Lan, đã chỉ ra rủi ro tiềm ẩn sau khi chương trình kết thúc. Các hãng Trung Quốc có thể tăng cường nhập khẩu xe từ Trung Quốc và dự kiến sẽ gia tăng số lượng sau năm 2027, do chi phí vận hành tại Thái Lan có thể cao hơn so với nhập khẩu miễn thuế theo Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc. Nếu không còn ưu đãi, họ có thể chọn nhập khẩu thay vì sản xuất tại địa phương.

Câu chuyện của Neta cho thấy một kịch bản xấu ở đây. Công ty mẹ của Neta đã tuyên bố phá sản, ảnh hưởng đến khoảng 25.000 khách hàng tại Thái Lan, với thời gian chờ phụ tùng có thể lên tới 10 tháng. Bộ Tài chính Thái Lan thậm chí đã yêu cầu đòi lại hơn 2 tỷ baht trợ cấp. Công ty này cũng nợ 24.000 xe sản xuất bù nhưng mới chỉ sản xuất được 4.700 xe, còn nợ các đại lý hơn 400 triệu baht, và số lượng đại lý đã giảm từ 66 xuống còn khoảng 40.

Việt Nam nên học hỏi điều gì?

Dựa trên số liệu hải quan, chúng ta có thể thấy rõ tình hình. Trong tháng 1/2026, Việt Nam đã nhập khẩu 15.042 xe nguyên chiếc, tăng 110% so với cùng kỳ năm trước, trong đó, Trung Quốc chiếm 6.661 xe, lần đầu tiên vượt qua cả Indonesia và Thái Lan. Trong quý 1, lượng xe từ Trung Quốc lên tới 17.168 chiếc, tăng 73,3% so với cùng kỳ. Tổng lượng xe nguyên chiếc nhập về trong nửa đầu năm 2026 đạt 121.189 chiếc, tăng 18% so với năm trước.

Sự giảm giá đã bắt đầu từ tháng 5/2026, với mẫu MG RX5 đời 2024 giảm giá tới 250 triệu đồng, mẫu MG HS giảm gần 200 triệu đồng. Đến giữa tháng 7, đã có những đại lý chào bán Haval Jolion giảm tới 100 triệu đồng, chủ yếu là những chiếc xe sản xuất năm 2025. Giới kinh doanh trong nước ước tính rằng nguồn cung đang vượt cầu khoảng 200.000 xe.

Thái Lan vốn đã bước vào thời kỳ này với tỷ lệ sở hữu ô tô cao, nợ hộ gia đình lớn và một ngành công nghiệp phụ trợ đã trưởng thành. Trong khi đó, Việt Nam lại đang ở giai đoạn thấp hơn cả ba tiêu chí này. Tuy nhiên, cả hai quốc gia đều có những điểm tương đồng trong cấu trúc, bao gồm chính sách ưu đãi cho các nhà máy và một hiệp định thương mại trong khu vực mở ra khả năng quay về nhập khẩu.