Ba lô rotor trợ lực: Lunavity của Đại học Tokyo tăng cảm giác bật nhảy nhẹ như trong trọng lực thấp

Đi bộ, chạy nhảy hay bật cao đều phụ thuộc vào lực mà đôi chân của chúng ta phải chống lại. Một nhóm tại Đại học Tokyo đã tiếp cận vấn đề này theo hướng khác: thay vì kéo con người lên khỏi mặt đất như một cỗ máy bay, họ phát triển một hệ thống đeo lưng để bù một phần trọng lượng, giúp người dùng cảm thấy “nhẹ hơn” khi bật nhảy. Thiết bị mang tên Lunavity được thiết kế để khuếch đại chuyển động tự nhiên thay vì thay thế hoàn toàn chúng.

Khái niệm: trợ lực thay vì thay thế

Lunavity là một ba lô trang bị nhiều rotor ở phía sau, được nhóm của giáo sư Jun Rekimoto tại Đại học Tokyo nghiên cứu và trình diễn. Mục tiêu không phải là khiến người đeo bay lơ lửng như một drone hay jetpack, mà là hỗ trợ mỗi lần bật nhảy bằng cách cung cấp lực nâng theo hướng lên. Người dùng vẫn phải tự bật nhảy, tự duy trì thăng bằng và điều khiển cơ thể; hệ thống chỉ can thiệp để giảm phần tải trọng mà đôi chân phải chịu trong khoảnh khắc nhảy lên.

Thiết kế cơ bản và dữ kiện kỹ thuật đã công bố

Trong phiên bản trình diễn năm 2018, nhóm sử dụng 16 rotor gắn trên khung ba lô. Theo thông tin từ PC Watch, mỗi rotor có lực đẩy khoảng 7 kg, và tổng hợp các rotor này tạo ra một lực nâng “lý thuyết đáng kể” so với trọng lượng cơ thể. Thông tin công bố nhấn mạnh hiệu ứng mong muốn là giảm cảm nhận trọng lực, chứ không phải loại bỏ trọng lực hoàn toàn.

Cách hoạt động khi người dùng nhảy

Ý tưởng cốt lõi là đồng bộ lực do rotor tạo ra với chuyển động tự nhiên của cơ thể: khi người đeo bật nhảy, hệ thống tăng lực đẩy theo chiều thẳng đứng nhằm giảm một phần trọng lượng cảm nhận. Kết quả là cú nhảy cao hơn, thời gian lơ lửng trong không khí kéo dài hơn so với khi không có trợ lực. Tuy nhiên, thiết bị không làm thay đổi vật lý của trường trọng lực — nó chỉ thêm một lực lên cơ thể vào đúng thời điểm cần thiết để “giảm tải” cho chân.

Nghĩa là gì đối với cảm nhận vận động?

Với một lớp trợ lực gắn trên lưng, cảm giác của người sử dụng gần với trải nghiệm trong môi trường có trọng lực thấp: bật nhảy cảm thấy nhẹ nhàng hơn và có thể đạt độ cao lớn hơn. Đối với nhà phát triển, đây là một phương pháp để khuếch đại chính các chuyển động vốn có của con người thay vì thay đổi cách cơ thể vận hành. Nhờ vậy, người dùng vẫn giữ được sự chủ động, phản xạ và cảm nhận vị trí cơ thể trong không gian.

Những giới hạn và hiểu lầm cần tránh

Một điểm quan trọng là Lunavity không tạo ra trạng thái không trọng lực. Các cánh quạt chỉ cung cấp lực nâng bổ sung để bù một phần trọng lượng cơ thể; mục tiêu thử nghiệm mà nhóm đặt ra là tạo cảm giác giảm khoảng 20–25% trọng lực trong các buổi thử nghiệm ban đầu. Điều này dễ gây hiểu nhầm khi truyền đạt về thiết bị: thật sai lầm nếu nói Lunavity “loại bỏ trọng lực” hoặc biến người dùng thành một thiết bị bay tự do.

Bên cạnh đó, Lunavity đang ở dạng nghiên cứu và trình diễn; nó chưa phải là một sản phẩm thương mại sẵn sàng để đeo hàng ngày. Các vấn đề thực tiễn như an toàn, pin, cân bằng, trọng lượng của chính ba lô và cách hệ thống phản hồi trong các tình huống thực tế cần nhiều bước phát triển tiếp theo.

Tác dụng tiềm năng và các ứng dụng thực tế

Ngay cả khi chưa thương mại hóa, khái niệm này mở ra nhiều hướng ứng dụng: hỗ trợ thể thao để tăng chiều cao bật nhảy, trợ lực cho công việc cần leo trèo hoặc di chuyển trên địa hình phức tạp, môi trường huấn luyện mô phỏng trọng lực khác (ví dụ tập luyện cho hoạt động ngoài Trái đất) hoặc các trải nghiệm giải trí mô phỏng cảm giác “bay nhẹ”. Vì thiết bị hướng đến việc khuếch đại chuyển động tự nhiên, nó có thể tích hợp tốt với các hệ exoskeleton hoặc công nghệ hỗ trợ cơ thể khác nếu được phát triển tiếp.

Các thách thức kỹ thuật trước khi ứng dụng rộng rãi

Một thiết bị như Lunavity phải cân bằng giữa lực nâng đủ để tạo hiệu ứng mong muốn và sự an toàn, thoải mái cho người đeo. Những thách thức cần giải quyết bao gồm:

• Quản lý nguồn năng lượng: rotor tiêu thụ năng lượng lớn, nên thời lượng hoạt động và cân nặng pin là yếu tố quyết định.
• Kiểm soát lực động: lực đẩy cần được điều chỉnh chính xác theo chuyển động của người dùng để tránh làm mất thăng bằng hoặc tạo phản lực gây nguy hiểm.
• Trọng lượng và cấu trúc: bản thân khung và motor cần đủ nhẹ và bền để không làm tăng gánh nặng quá mức cho người đeo.

Quan sát về tầm nhìn dài hạn

Ý tưởng dùng máy móc để bù một phần trọng lượng cơ thể kích mở một câu hỏi thú vị: nếu chúng ta có thể giảm tải cho đôi chân theo cách có kiểm soát, liệu điều đó sẽ thay đổi cách con người di chuyển và thiết kế môi trường như thế nào? Lunavity cho thấy hướng tiếp cận không cần ép con người phụ thuộc hoàn toàn vào động cơ, mà là cộng tác giữa khả năng sinh học và hỗ trợ cơ khí.

Kết luận

Lunavity của nhóm Rekimoto là một ví dụ rõ ràng về cách công nghệ có thể làm mới trải nghiệm vận động: không phải bằng cách thay thế năng lực của người dùng, mà bằng cách khuếch đại những gì cơ thể đang làm. Dự án vẫn ở giai đoạn nghiên cứu và trình diễn, nhưng nó mở ra những câu hỏi và ứng dụng hấp dẫn cho tương lai — từ thể thao, cứu hộ đến mô phỏng môi trường khác. Việc phát triển xa hơn sẽ phụ thuộc vào cách giải quyết các thách thức về pin, an toàn và kiểm soát lực trong thực tế.

Vũ Hoàng

Muốn hiểu rõ hơn cách sóng âm di chuyển khác nhau qua không khí, nước và vật rắn, bạn có thể đọc phân tích chuyên sâu về tốc độ âm thanh giữa không khí và nước, bài viết làm sáng tỏ các yếu tố ảnh hưởng và ứng dụng thực tiễn như sonar hay siêu âm.

Nếu bạn quan tâm tới bằng chứng khảo cổ và những phát hiện về vóc dáng của tổ tiên, có một bài điều tra thú vị về mảnh xương ở eo biển Penghu và ý nghĩa của nó trong việc xác định bằng chứng vóc dáng Denisovan ở Penghu.

Với góc nhìn về cách thương hiệu công nghệ kết nối với người dùng qua sự kiện trải nghiệm, bài tường thuật về Acer Day 2026 tại TP.HCM: trải nghiệm và khuyến mãi phân tích cấu trúc sự kiện, khu trải nghiệm và ý nghĩa chiến lược cho thương hiệu.