Khi phim do AI làm: chi phí, thất bại và vai trò không thể thay thế của con người

Những dự án điện ảnh do trí tuệ nhân tạo tham gia sản xuất đang xuất hiện dày đặc: phim được cấp phép, tác phẩm lọt vào liên hoan quốc tế, và hàng nghìn tựa đề AIGC tham gia cuộc thi. Tuy nhiên, bức tranh thực tế của quá trình tạo phim bằng AI lại chứa nhiều chi tiết ít được thấy trong các tiêu đề hào nhoáng — từ chi phí tăng vọt, tỉ lệ chọn cảnh thấp đến việc kinh nghiệm sản xuất nhanh chóng trở nên lỗi thời sau mỗi bản cập nhật mô hình.

Những dấu hiệu của một làn sóng sáng tạo

Sự quan tâm vào phim AI được thể hiện rõ qua quy mô dự án và sự tham gia của các nền tảng, hãng phim. Ở một cuộc thi, hạng mục AIGC đã thu hút trên 2.000 tác phẩm chỉ trong vòng một tháng. Nhiều tên tuổi và tiêu đề mới xuất hiện trên nền tảng phát hành, đồng thời có những tác phẩm do hãng phim truyền thống sản xuất đã được cấp phép chờ ra rạp.

Các tác phẩm AI cũng có mặt tại liên hoan quốc tế; một số phim ngắn do AI tham gia đã góp mặt tại Cannes, đồng thời những bản làm lại hay phiên bản AI xuất hiện ngay sau các bom tấn truyền thống. Tuy nhiên, việc có giấy phép hay xuất hiện ở liên hoan không che giấu được những khó khăn về công nghệ và quy trình sản xuất.

Chi phí: rào cản lớn khiến mô hình thử-sai trở nên đắt đỏ

Một trong các trở ngại dễ nhận thấy là chi phí vận hành các mô hình tạo hình ảnh và video bằng AI. Nhà sáng tác Lý Mộ Dương, người có tác phẩm được đề cử tại một liên hoan quốc tế, cho hay chi phí sử dụng mô hình đã tăng hơn 20 lần so với trước đó. Thực tế này biến các thao tác thử nghiệm, tinh chỉnh và thử nhiều biến thể thành một gánh nặng tài chính đối với nhà làm phim độc lập.

Lấy ví dụ về đơn giá: nếu trước đây tạo 15 giây video ở một nền tảng chỉ tốn vài nhân dân tệ, thì với một phiên bản mới mức phí đã lên tới 39 nhân dân tệ cho 15 giây ở độ phân giải 720p, tương đương khoảng 2 nhân dân tệ mỗi giây. Sự tăng giá của các mô hình chủ đạo đã làm giảm khả năng thử nghiệm rộng rãi và kéo theo việc lựa chọn công cụ trở thành quyết định chiến lược về chi phí.

Tỷ lệ thành công thấp: khối lượng đầu vào khổng lồ cho mỗi khung hình được dùng

Đằng sau một cảnh quay hoàn chỉnh thường là hàng ngàn lần thử nghiệm. Đội sản xuất của phim “Hell Grind” đã tạo hơn 10.000 bức ảnh và 16.000 đoạn video để hoàn thiện 22 phút đầu tiên của tác phẩm, nhưng cuối cùng chỉ chọn được 253 cảnh đạt chuẩn. Thống kê cho thấy trung bình mỗi cảnh thành công trải qua khoảng 60 lần thử nghiệm, với các câu lệnh mô tả rất dài để điều khiển mô hình theo ý muốn.

Quá trình này khiến thời gian sản xuất kéo dài và chi phí đội lên, đồng thời đòi hỏi đội ngũ hậu kỳ phải sàng lọc, chỉnh sửa rất nhiều tư liệu thô để đạt tiêu chuẩn điện ảnh.

Thách thức về mặt hình ảnh: diễn xuất, kỹ xảo và tính nhất quán

Nhiều đạo diễn AI thừa nhận các hạn chế của công nghệ ở các mảng then chốt như diễn xuất, kỹ xảo và cảnh hành động. Diễn xuất nhân vật do AI tạo đôi khi thiếu chiều sâu cảm xúc; kỹ thuật xử lý chuyển động và tương tác phức tạp vẫn còn nhiều lỗi để khắc phục.

Một điểm phức tạp khác là duy trì sự liên tục về không gian: bối cảnh trong nhà, các vật tham chiếu và vị trí tương đối của người trong khung hình rất dễ bị lệch giữa các lần tạo. Những sai khác nhỏ có thể bị khán giả phát hiện, buộc đội ngũ sản xuất phải can thiệp thủ công tỉ mỉ để chỉnh lại từng khung hình.

Cập nhật công nghệ: khi kinh nghiệm ngày hôm qua trở nên vô giá trị

Các mô hình tạo nội dung liên tục ra bản mới. Mỗi lần nâng cấp có thể cải thiện mặt này nhưng lại làm thay đổi hành vi đầu ra của mô hình, khiến những prompt và thủ thuật hiệu quả trước đó không còn phù hợp. Việc trộn nguyên liệu hình ảnh do nhiều phiên bản khác nhau tạo ra cũng gây nên chênh lệch chất lượng trong cùng một sản phẩm, làm tăng khối lượng công việc hậu kỳ và chi phí điều chỉnh.

Mô hình hợp tác: “đạo diễn truyền thống + đạo diễn AI”

Trước hàng loạt biến số kỹ thuật, nhiều dự án chọn phương án kết hợp nhân sự truyền thống và chuyên gia AI. Theo cách làm này, người phụ trách nghệ thuật quyết định thế giới quan, kịch bản và thiết kế nhân vật; sau đó đội kỹ thuật dùng AI để hiện thực hóa các ý tưởng dưới dạng cảnh thử, và cuối cùng đội con người làm nhiệm vụ chọn lựa, chỉnh sửa chi tiết từng khung hình.

Nhà sản xuất một dự án lớn mô tả quy trình làm việc là: con người chốt khung truyện và thiết kế, AI tham gia sinh nội dung, rồi con người sửa từng khung hình. Phương pháp quản lý chi phí và hiệu suất theo dạng bảng dữ liệu định lượng — ghi lại chi phí, tỉ lệ cảnh đạt chuẩn của từng prompt — được xem là công cụ thiết yếu để kiểm soát tiến độ và ngân sách.

Thị trường và khán giả: khi yếu tố công nghệ không còn là tất cả

Người sáng lập một công ty văn hóa ví AI như “chiếc chảo”: công cụ tốt chưa đủ, tay nghề người làm mới quyết định món ăn có ngon hay không. Khi dư luận bớt tò mò về yếu tố tạo ra, khán giả sẽ khắt khe hơn với diễn xuất, cốt truyện và thẩm mỹ. Do đó phim AI không có đặc quyền từ việc chỉ đơn thuần là một sản phẩm công nghệ; nó cần cạnh tranh trực tiếp với điện ảnh truyền thống và hoạt hình về giá trị nghệ thuật.

Nhân lực và cơ hội nghề nghiệp

Cùng với nhu cầu sản xuất, một làn sóng tuyển dụng nhân sự chuyên cho phim AI đang diễn ra, biến một số thị trường thành những trung tâm sản xuất mới. Những vị trí kết hợp giữa kỹ năng sáng tạo và khả năng tương tác với mô hình AI đang được tìm kiếm nhiều hơn, đặt ra yêu cầu mới cho đào tạo và tổ chức sản xuất.

Kết luận: công nghệ là phương tiện, câu chuyện quyết định kết quả

Phim có AI tham gia không phải là con đường tắt để tiết kiệm thời gian hay tiền bạc. Trái lại, trong nhiều trường hợp, nó đòi hỏi chi phí cao hơn, công sức chọn lọc và chỉnh sửa nhiều hơn, đồng thời phụ thuộc vào trình độ tổ chức và năng lực sáng tạo của con người. Thành công của phim AI cuối cùng sẽ thuộc về những người biết khai thác công nghệ như một công cụ để kể câu chuyện chạm tới khán giả.

Câu hỏi thường gặp

Phim AI đắt hơn hay rẻ hơn phim truyền thống? Theo các nhà làm phim được trích dẫn, chi phí sử dụng mô hình AI đã tăng mạnh, làm cho một số khâu thử-sai trở nên đắt đỏ; không thể khẳng định phim AI rẻ hơn nói chung.

Tại sao tỉ lệ cảnh đạt chuẩn lại thấp? Vì nhiều cảnh phải được sinh ra và thử nghiệm nhiều lần để tìm ra kết quả đáp ứng tiêu chí nghệ thuật và kỹ thuật; ví dụ một dự án đã tạo hàng chục nghìn tư liệu thô để chọn vài trăm cảnh sử dụng.

Vai trò con người trong sản xuất phim AI là gì? Con người vẫn giữ vai trò quyết định ở mảng tư duy nghệ thuật, kịch bản, kiểm duyệt đầu ra AI và chỉnh sửa thủ công từng khung hình.

<!– Phần giới thiệu đọc thêm: mỗi đoạn riêng, tiếng Việt, mỗi URL nội bộ xuất hiện đúng một lần dưới dạng thẻ –>

Để mở rộng hiểu biết về những tiến triển vật liệu siêu dẫn và ứng dụng trong lĩnh vực vi mạch, bạn có thể đọc bài phân tích sâu về phát triển vi mạch sử dụng Tantal do nhóm nghiên cứu Nga thực hiện: Khám phá quy trình vi mạch siêu dẫn Tantal và ý nghĩa với qubit. Bài viết này mang lại góc nhìn kỹ thuật về hiệu năng Q và khả năng cải thiện chất lượng bộ xử lý thử nghiệm.

Nếu bạn quan tâm đến những món đồ điện tử từng bị lãng quên nhưng nay trở thành đồ sưu tầm có giá trị cao, hãy tham khảo bài viết tổng hợp các thiết bị và câu chuyện phía sau giá trị của chúng: Khám phá các thiết bị điện tử cổ có giá trị sưu tầm cao. Bài viết giải thích vì sao một số sản phẩm trở nên hiếm và được săn tìm.

Với góc nhìn lịch sử và biểu tượng, nếu bạn muốn tìm hiểu về khám nghiệm cổ vật và các bài học lãnh đạo ẩn chứa trong đó, đọc bài viết về phát hiện 51 chiếc chén trong lăng Tào Tháo sẽ rất thú vị: Suy ngẫm về 51 chiếc chén trong lăng Tào Tháo và ý nghĩa lãnh đạo. Nội dung phân tích giúp nhìn nhận khoảnh lặng và cách người quyền lực tìm kiếm bình tâm.