Lắp mái vòm nhà máy hạt nhân 270 tấn ở Ninh Đức: Chuẩn xác trong phạm vi 6 mm

Một chiến dịch nâng tải quy mô lớn đã ghi dấu mốc kỹ thuật tại công trường Tổ máy số 5 thuộc Nhà máy điện hạt nhân Ninh Đức: khối mái vòm bằng thép nặng vào khoảng 270 tấn và có đường kính xấp xỉ 45 m được đưa lên đỉnh tòa nhà lò phản ứng, đạt vị trí thiết kế với sai số chỉ 6 mm. Sự kiện, diễn ra vào ngày 15/6/2026, thu hút sự chú ý vì tính phức tạp của thao tác nâng, xoay và ghép nối cùng yêu cầu an toàn khắt khe cho kết cấu lò phản ứng Hualong One (HPR1000).

Tại sao mái vòm lại quan trọng với tòa nhà lò phản ứng?

Mái vòm là phần bao che then chốt của kết cấu bảo vệ lò phản ứng. Theo nhà thầu dự án, bộ phận này không chỉ góp phần giữ tính toàn vẹn cơ học cho khối nhà lò mà còn giúp hạn chế khả năng rò rỉ, bảo vệ vùng nhân khỏi các tác động bên ngoài và hỗ trợ các yếu tố an toàn thiết kế. Vì vậy, vị trí và độ kín khớp nối khi lắp đặt mái vòm được đánh giá là một tiêu chí kỹ thuật quan trọng trước khi chuyển sang các bước lắp đặt tiếp theo.

Chiến lược lắp đặt: tổ hợp trên mặt đất và nâng nguyên khối

Thay vì ghép từng mảnh ở độ cao lớn, đội thi công đã lắp ráp hầu hết các phần của mái vòm tại mặt đất, tạo thành cấu trúc vỏ bán cầu với nhiều tấm thép, thanh liên kết và chi tiết nội thất. Phương án này giảm thiểu công việc trên cao, rút ngắn thời gian thao tác trong điều kiện nguy cơ và giúp kiểm soát chất lượng hàn, khớp nối trước khi đưa cả khối lên vị trí cuối cùng.

Thiết bị và thao tác nâng: kiểm soát chuyển động phức tạp

Để đưa cấu kiện 270 tấn lên cao tương đương gần 20 tầng, nhóm thi công sử dụng cần cẩu bánh xích cỡ lớn. Quy trình nâng không chỉ đơn thuần là kéo thẳng lên mà bao gồm các bước xoay trên không, điều chỉnh ngang-dọc và hạ chậm để khớp chính xác với khung đảo hạt nhân phía trên. Việc xoay và dịch chuyển khối thép trong lúc treo đòi hỏi phối hợp giữa hệ điều khiển cần cẩu, đội giám sát mặt bằng và nhân sự kiểm tra tại điểm ghép nối.

Quy trình an toàn trước khi nâng: theo dõi điều kiện môi trường và thiết bị

Trước khi tiến hành nâng, đội dự án đã giám sát các chỉ số môi trường và trạng thái máy móc nhằm đảm bảo hoạt động nằm trong giới hạn cho phép. Trong số các thông số được kiểm tra có tốc độ gió, nhiệt độ và tính sẵn sàng của hệ thống nâng. Bước chuẩn bị còn bao gồm mô phỏng ba chiều và phân tích chuỗi thao tác để xác định trình tự di chuyển, giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn cầm và dịch khối mái.

Độ chính xác trong định vị: 6 mm là một thách thức lớn

Giai đoạn ghép nối cuối cùng đòi hỏi mái vòm ăn khớp với khung kim loại của đảo hạt nhân với khe hở chỉ 6 mm. Với một cấu kiện có đường kính cỡ 45 m và khối lượng hàng trăm tấn, khoảng cách này không cho phép sai sót đáng kể. Nhân sự vận hành cần điều chỉnh liên tục các thông số chiều cao và hướng của cần cẩu để đạt mục tiêu. Theo báo cáo từ phía nhà thầu dự án, khối mái đã đạt vị trí thiết kế trong lần thử nghiệm đầu tiên, hoàn tất toàn bộ thao tác vào lúc 8:02 sáng ngày 15/6, sau 2 giờ 45 phút thực hiện.

Những bước kỹ thuật đã giúp giảm thiểu rủi ro

Chuỗi công tác trước và trong khi nâng gồm mô phỏng, phân tích phương án, xác định trình tự và sắp xếp thiết bị chuyên dụng. Tổ hợp này giúp kiểm soát chuyển động, phân bố lực tác động lên kết cấu treo và tối ưu thời điểm thao tác theo điều kiện thời tiết. Việc ráp hoàn thiện trên mặt đất là một biện pháp kỹ thuật nhằm giảm số thao tác hàn và lắp ghép ở độ cao, từ đó nâng cao an toàn cho người và thiết bị.

Ý nghĩa về tiến độ dự án và những việc tiếp theo

Mặc dù việc ghép mái vòm là một cột mốc trọng yếu, nó không đồng nghĩa với việc Tổ máy số 5 đã hoàn thành toàn bộ. Sau bước này, dự án sẽ chuyển trọng tâm sang lắp đặt các thiết bị chính, hệ thống đường ống, hệ thống điện, tiến hành thử nghiệm và vận hành thử trước khi phát điện thương mại. Giai đoạn 2 của khu phức hợp gồm hai tổ máy (số 5 và 6) dựa trên công nghệ Hualong One; cả hai đã được phê duyệt vào ngày 31/7/2023.

Bối cảnh thời gian và mục tiêu sản xuất điện

Đối với Tổ máy số 5, mốc khởi công chính thức phần hạt nhân là ngày 28/7/2024 khi thực hiện đổ bê tông đầu tiên cho khu vực hạt nhân. Theo kế hoạch công bố, mỗi tổ máy Hualong One được thiết kế với công suất 1.200 MW; tổ máy số 5 có mục tiêu vận hành vào năm 2029, còn tổ máy số 6 dự kiến đi vào khai thác vào năm 2030. Trước đó, bốn tổ máy dạng CPR-1000 đã đi vào thương mại trong các năm 2013–2016 và tính đến cuối tháng 3/2026 đã đóng góp hơn 347 tỷ kWh vào lưới điện.

Tác động năng lượng và mục tiêu cung cấp

Nhà điều hành dự án ước tính mỗi tổ máy Hualong One mới có thể sản xuất hơn 9 tỷ kWh điện mỗi năm, tương đương đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của khoảng 1 triệu người. Việc bổ sung hai tổ máy giai đoạn 2 vì thế sẽ gia tăng đáng kể sản lượng của khu phức hợp, đồng thời hỗ trợ ổn định nguồn cung trong vùng phục vụ.

Những điều cần lưu ý khi theo dõi tiến độ

Ghép mái vòm là một minh chứng về năng lực thi công nhưng không làm thay đổi các bước kiểm tra an toàn tiếp theo: thử áp, kiểm tra hệ thống bảo vệ, chạy thử thiết bị và nghiệm thu theo quy trình trước khi cấp phép thương mại. Ngoài ra, tiến độ tổng thể vẫn phụ thuộc vào hoàn thành các hệ thống phụ trợ và kết quả kiểm tra chặt chẽ trong giai đoạn chạy thử.

Câu hỏi thường gặp

Mái vòm có kích thước và khối lượng bao nhiêu?

Mái vòm nêu trong báo cáo có đường kính khoảng 45 m và nặng hơn 270 tấn.

Việc lắp mái vòm đã hoàn tất toàn bộ nhà máy chưa?

Không; đây là một cột mốc quan trọng nhưng còn nhiều hạng mục như lắp thiết bị chính, hệ thống đường ống, hệ thống điện và thử nghiệm trước khi nhà máy có thể phát điện thương mại.

Loại lò phản ứng được sử dụng là gì?

Tổ máy số 5 và 6 áp dụng công nghệ Hualong One, còn gọi HPR1000.

Kết luận — nên nhớ điều gì

Sự kiện nâng và ghép mái vòm ở Ninh Đức nêu bật ba yếu tố then chốt: chọn phương án tổ hợp trên mặt đất để giảm thao tác rủi ro, ứng dụng thiết bị nâng chuyên dụng để kiểm soát chuyển động phức tạp và tuân thủ quy trình kiểm tra, mô phỏng kỹ thuật trước khi thực hiện. Sai số giới hạn 6 mm trong thao tác ghép nối với một cấu kiện đường kính lớn là bằng chứng cho tính chính xác cao của quy trình thi công. Dù vậy, các bước thử nghiệm và nghiệm thu tiếp theo vẫn quyết định khi nào tổ máy sẽ chính thức tham gia lưới điện.

Với tiến độ hiện tại, sau khi hoàn tất lắp đặt các hệ thống còn lại và chạy thử, tổ máy số 5 và 6 sẽ mở rộng năng lực phát điện của khu phức hợp, góp phần bổ sung nguồn cho lưới điện trong những năm tới.

Để tiếp tục tìm hiểu về các chủ đề khoa học và khám phá liên quan, bạn có thể đọc tiếp các bài viết gợi ý dưới đây.

Để mở rộng góc nhìn về những địa danh địa chất và thách thức tiếp cận khu vực hẻo lánh, hãy khám phá bài viết khám phá biển dưới lớp băng Nam Cực — bài viết phân tích vì sao biển ẩn dưới tấm băng lại là vùng đất vừa kỳ lạ vừa khó tiếp cận, và nêu rõ các rào cản khi tiến hành nghiên cứu.

Nếu bạn quan tâm đến khía cạnh quản trị bản thân và những biện pháp để duy trì tầm nhìn lãnh đạo giữa nhiều cám dỗ, đừng bỏ qua bài viết nguyên tắc kỷ luật tự thân bảo vệ danh vọng, nơi trình bày nguyên tắc giúp lãnh đạo giữ vững tâm thế và quyết định dài hạn.

Và để hiểu sâu hơn về các nguyên lý hình thái học trong sinh học, mời bạn xem bài giải mã đối xứng hai bên ở động vật — bài này giải thích cơ chế phát triển trái–phải, lợi ích sinh học và những ngoại lệ tiến hóa thú vị.