Sự Suy Giảm Biên Lợi Nhuận Trong Ngành Ô Tô Trung Quốc: Nguyên Nhân và Hệ Lụy

Những ngày đầu năm 2026, hàng loạt xe điện hoạt động tại Bắc Kinh, Thiên Tân và Hà Bắc đối diện với cùng một vấn đề nghiêm trọng: pin phồng lên, rò rỉ dung dịch ra ngoài, và xe bất ngờ mất điện giữa chừng. Mặc dù có hàng chục ca hỏng xảy ra, nhưng một thợ sửa chữa pin đã kết nối chúng lại thành một bức tranh rõ ràng. Theo ông, nguyên nhân chủ yếu bắt nguồn từ khâu thiết kế pin của các nhà sản xuất, có thể do họ đã vội vàng lắp ráp để chiếm lĩnh thị trường mà bỏ qua các tiêu chuẩn khắt khe trong quy trình thử nghiệm.

Trường hợp hỏng pin đáng lo ngại

Ông kỹ sư nói rằng mình đã tiếp nhận hơn 30 trường hợp hỏng pin thuộc cùng một dòng sản phẩm, rải đều tại nhiều địa điểm trong khu vực. Ông không đổ lỗi cho người dùng hay điều kiện sử dụng, mà nhấn mạnh rằng vấn đề có thể bắt nguồn từ thiết kế pin không đủ và phẩm chất có thể đã bị xem nhẹ để nhanh chóng xuất hiện trên thị trường.

Biên lợi nhuận giảm sâu

Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc cho thấy, trong 5 tháng đầu năm 2026, doanh thu toàn ngành đạt 4.209,6 tỷ nhân dân tệ, tuy nhiên chi phí đã tăng 2,3% lên 3.739,7 tỷ nhân dân tệ. Điều này dẫn đến lợi nhuận giảm 20%, chỉ còn lại 144 tỷ nhân dân tệ, biên lợi nhuận giảm xuống 3,4%, một mức thấp chưa từng thấy trong 5 năm qua và thua xa mức trung bình 6,1% so với các ngành công nghiệp khác.

Thực tế cho thấy, khâu sản xuất xe nguyên chiếc hiện chỉ còn biên lợi nhuận 1,5%. Với mức giá 200.000 nhân dân tệ cho một chiếc xe, nhà máy chỉ thu về khoảng 3.000 nhân dân tệ, điều này cho thấy ngành ô tô Trung Quốc đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng.

Đáng lưu ý, biên lợi nhuận của ngành ô tô đã liên tục giảm từ 4,3% năm 2024 xuống còn 3,4% vào giữa năm 2026. Tháng 5, mặc dù là tháng mùa vụ nhưng biên lợi nhuận chỉ đạt 3,6%, không hồi phục như những năm trước.

Áp lực từ thị trường

Ở khâu nguyên liệu, giá carbonate lithium đã tăng một cách chóng mặt từ 75.000 lên hơn 200.000 nhân dân tệ chỉ trong vài tháng đầu năm, trong khi đó giá chip cũng tăng đột biến. Ở đầu ra, các nhà sản xuất không thể nâng giá bán vì thị trường đang chạy khuyến mại mạnh mẽ. Mức khuyến mại cho xe xăng vẫn cao, dẫn đến áp lực ngày càng gia tăng với các nhà sản xuất.

Một số chuyên gia dự đoán rằng nếu tình trạng này tiếp tục, chu kỳ kiểm chứng chất lượng pin thậm chí có thể được rút ngắn, điều này đồng nghĩa với nguy cơ tăng cao về chất lượng sản phẩm.

Vấn đề từ cell pin

Những xe thương mại lắp cell pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã gặp phải vấn đề nghiêm trọng về chất lượng, bao gồm lỗi phồng cell và rò ra dung dịch. Tỷ lệ lỗi của dòng cell này đã lên tới 4,7%, gấp 23,5 lần so với mức bình thường. Điều này đã dẫn đến nhiều khiếu nại từ khách hàng.

An toàn và bảo hành

Các hãng xe hiện đang gặp phải thách thức khi thiết lập thời gian bảo hành cho hệ thống điện. Thời điểm hỏng hóc thường diễn ra ngay sau khi bảo hành hết hạn, gây tổn thất lớn cho người tiêu dùng. GAC Aion đã phải điều chỉnh chính sách bảo hành lên đến 8 năm sau khi nhận thấy số lượng lỗi tăng lên.

Giá cả và tương lai

Xe Trung Quốc nổi bật với giá rẻ, nhưng điều này đang được thực hiện bằng cách nào? Với biên lợi nhuận sản xuất giảm xuống chỉ còn 1,5%, khả năng tiếp tục giảm giá gần như không còn. Thị trường Việt Nam hiện cũng đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt với nhiều mẫu xe Trung Quốc giảm giá mạnh.

Trong khi xe được sản xuất trước năm 2026 có thể vẫn còn xuất hiện trên thị trường, câu hỏi lớn ở đây không phải là giá bán tại điểm giao xe mà là chất lượng và độ bền của sản phẩm sau khi sử dụng.